(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 162

॥ శ్రీః ॥
3.162. అధ్యాయః 162
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
భీమాదర్శనేన దుర్మనాయమానైర్యుధిష్ఠిరాదిభిః పర్వతాగ్రారోహణేన భీమసమీపగమనం ॥ 1 ॥ భీమహతావశిష్టైర్నివేదితమణిమదాదివధేన కుబేరేణ యుయుత్సయా భీమంప్రత్యాగమనం ॥ 2 ॥ తత్రయుధిష్ఠిరాదిదర్శనేన శాంతమన్యునా తేన తాన్ప్రతి స్వస్యాగ స్త్యశాపావాసికథనపూర్వకం భీమసేనకార్యానుమోదనం ॥ 3 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 3-162-0x(2297)(22176)
శ్రుత్వా బహువిధైః శబ్దైర్నాద్యమానాం గిరేర్గుహాం।
అజాతశత్రుః కౌంతేయో మాద్రీపుత్రావుభావపి ॥ 3-162-1(22177)
ధౌంయః కృష్ణా చ విప్రాశ్చ సర్వే చ సుహృదస్తథా।
భీమసేనమపశ్యంతః సర్వే విమనసోఽభవన్ ॥ 3-162-2(22178)
ద్రౌపదీమార్ష్టిషేణాయ సంప్రధార్య మహారథాః।
సహితాః సాయుధాః శూరాః శైలమారురుహుస్తదా ॥ 3-162-3(22179)
తతః సంప్రాప్య శైలాగ్రం వీక్షమాణా మహారథాః।
దదృశుస్తే మహేష్వాసా భీమసేనమరిందమం ॥ 3-162-4(22180)
స్ఫురతశ్చ మహాకాయాన్గతసత్వాంశ్చ రాక్షసాన్।
మహాబలాన్మహాసత్వాన్భీమసేనేవ పాతితాన్ ॥ 3-162-5(22181)
శుశురతశ్చ మహాకాయాన్గతసత్వాంశ్చ రాక్షసాన్।
మహాబలాన్మహాసత్వాన్భీమసేనేన పాతితాన్ ॥ 3-162-6(22182)
తతస్తే సమతిక్రంయ పరిష్వజ్య వృకోదరం।
తత్రోపవివిశుః పార్థాః ప్రాప్తా గతిమనుత్తమాం ॥ 3-162-7(22183)
తైశ్చతుర్భిర్మహేష్వాసైర్గిరిశృంగమశోభత।
లోకపాలైర్మహాభాగైర్దివం దేవవరైరివ ॥ 3-162-8(22184)
కుబేరసదనం దృష్ట్వా రాక్షసాంశ్చ నిపాతితాన్।
భ్రాతా భ్రాతరమాసీనమథోవాచ యుధిష్ఠిరః ॥ 3-162-9(22185)
సాహసాద్యదివా మోహాద్బీమ పాపమిదం కృతం।
నైతత్తే సదృశం వీర మునేరివ మృషా వధాః ॥ 3-162-10(22186)
రాజద్విష్టం న కర్తవ్యమితి ధర్మవిదో విదుః।
త్రిదశానామిదం ద్విష్టం భీమసేన త్వయా కృతం ॥ 3-162-11(22187)
అర్థధర్మావనాదృత్య యః పాపే కురుతే మనః।
కర్మణాం పార్థ పాపానాం స ఫలం విందతే ధ్రువం ॥ 3-162-12(22188)
`సాహసంవత భద్రం తే దేవానామపి చాప్రియం'।
పునరేవం న కర్తవ్యం మమ చేదిచ్ఛసి ప్రియం ॥ 3-162-13(22189)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-162-14x(2298)
ఏవముక్త్వా స ధర్మాత్మా భ్రాతా భ్రాతరమచ్యుతం।
`భీమసేనం మహాబాహుమప్రధృష్యపరాక్రమం' ॥ 3-162-14(22190)
అర్థతత్త్వవిభాగజ్ఞః కుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః।
విరామ మహాతేజాస్తమేవార్థం విచింతయన్ ॥ 3-162-15(22191)
తతస్తే హతశిష్టా యే భీమసేనేన రాక్షసాః।
సహితాః ప్రత్యపద్యంత కుబేరసదనం ప్రతి ॥ 3-162-16(22192)
తే జవేన మహావేగాః ప్రాప్య వైశ్రవణాలయం।
భీమమార్తస్వరం చక్రుర్భీమసేనభయార్దితాః ॥ 3-162-17(22193)
న్యస్తశస్త్రాయుధాః క్లాంతాః శోణితాక్తపరిచ్ఛదాః।
ప్రకీర్ణమూర్ధజా రాజన్యక్షాధిపతిమబ్రువన్ ॥ 3-162-18(22194)
గదాపరిఘనిస్త్రింసతోమరప్రాసయోధినః।
రాక్షసా నిహతాః సర్వే తవ దేవపురఃసరాః ॥ 3-162-19(22195)
ప్రమృద్యతరసా శైలం మానుషేణ ధనేశ్వర।
ఏకేన నిహతాః సంఖ్యే గతాః క్రోధవశా గణాః ॥ 3-162-20(22196)
ప్రవరా రాక్షసేంద్రాణాం యక్షాణాం చ నరాధిప।
శేరతే నిహతా దేవ గతసత్వాః పరాసవః ॥ 3-162-21(22197)
భగ్నః శైలో వయం భగ్నా మణిమాంస్తే సఖా హతః।
మానుషేణం కృతం కర్మ విధత్స్వ యదనంతరం ॥ 3-162-22(22198)
స తచ్ఛ్రుత్వా తు సంక్రుద్ధః సర్వయక్షగణాధిపః।
కోపసంరక్తనయనః కథమిత్యబ్రవీద్వచః ॥ 3-162-23(22199)
ద్వితీయమపరాధ్యంతం భీమం శ్రుత్వా ధనేశ్వరః।
చుక్రోధ యక్షాధిపతిర్యుజ్యతామితి చాబ్రవీత్ ॥ 3-162-24(22200)
అథాభ్రఘనసంకాశం గిరికూటమివోచ్ఛ్రితం।
రథం సంయోజయామాసుర్గర్ంధైవర్హేమమాలిభిః ॥ 3-162-25(22201)
తస్య సర్వగుణోపేతా విమలాక్షా హయోత్తమాః।
తేజోబలగుణోపేతా నానారత్నవిభూషితాః।
శోభమానా రథే యుక్తాస్తరిష్యంత ఇవాశుగాః ॥ 3-162-26(22202)
`తతస్తే తు మహాయక్షాః క్రుద్ధం దృష్ట్వా ధనేశ్వరం'।
హర్షయామాసురన్యోన్యమింగితైర్విజయావహైః ॥ 3-162-27(22203)
స తమాస్థాయ భగవాన్రాజరాజో మహారథం।
ప్రయయౌ దేవగనధర్వైః స్తూయమానో మహాద్యుతిః ॥ 3-162-28(22204)
తం ప్రయాంతం మహాత్మానం సర్వే యక్షా ధనాధిపం।
`అనుజగ్ముర్మహాత్మానం ధనదం ఘోరదర్శనాః' ॥ 3-162-29(22205)
రక్తాక్షా హేమసంకాశా మహాకాయా మహాబలాః।
సాయుధా బద్ధనిస్త్రింశా యక్షా బహుశతాయుధాః ॥ 3-162-30(22206)
తే జవేన మహావేగాః ప్లవమానా విహాయసా।
గంధమాదనమాజగ్ముః ప్రకర్షంత ఇవాంబరం ॥ 3-162-31(22207)
తత్కేసరిమహాజాలం ధనాధిపతిపాలితం।
`రంయం చైవ గిరేః శృంగమాసేదుర్యత్రపాండవాః' ॥ 3-162-32(22208)
కుబేరం చ మహాత్మానం యక్షరక్షోగణావృతం।
దదృశుర్హృష్టరోమాణః పాండవాః ప్రియదర్శనం ॥ 3-162-33(22209)
కుబేరస్తు మహాసత్వాన్పాండోః పుత్రాన్మహారథాన్।
ఆత్తకార్ముకనిస్త్రింశాందృష్ట్వా ప్రీతోఽభవత్తదా ॥ 3-162-34(22210)
`సర్వే చేమే నరవ్యాఘ్రాః పురందరసమౌజసః।'
దేవకార్యం కరిష్యంతి హృదయేన తుతోష హ ॥ 3-162-35(22211)
తే పక్షిణ ఇవాపేతుర్గిరిశృంగం మహాజవాః।
తస్థుస్తేషాం సకాశే వై ధనేశ్వరపురఃసరాః ॥ 3-162-36(22212)
తతస్తం హృష్టమనసం పాండవాన్ప్రతి భారత।
సమీక్ష్యయక్షగంధర్వా నిర్వికారమవస్థితాః ॥ 3-162-37(22213)
పాండవాశ్చ మహాత్మానః ప్రణంయ ధనదం ప్రభుం।
నకులః సహదేవశ్ ధర్మపుత్రశ్చ ధర్మవిత్ ॥ 3-162-38(22214)
అపరాద్ధమివాత్మానం మన్యమానా మహారథాః।
తస్థుః ప్రాంజలయః సర్వే పరివార్య ధనేశ్వరం ॥ 3-162-39(22215)
శయ్యాసనయుతం శ్రీమత్పుష్పకం విశ్వకర్మణా।
విహితం చిత్రపర్యంతమాతిష్ఠత ధనాధిపః ॥ 3-162-40(22216)
తమాసీనం మహాకాయాః శంకుకర్ణా మహాజవాః।
ఉపోపవివిశుర్యక్షా రాక్షసాశ్ సహస్రశః ॥ 3-162-41(22217)
శతశశ్చాపి గంధర్వాస్తథైవాప్సరసాం గణాః।
పరివార్యోపతిష్ఠంతి యథా దేవాః శతక్రతుం ॥ 3-162-42(22218)
కాంజనీం శిరసా బిభ్రద్భీమసేనః స్రజం శుభాం।
బాణఖంగధనుష్పాణిరుదైక్షత ధనాధిపం ॥ 3-162-43(22219)
న భీర్భీమస్య న గ్లానిర్విక్షతస్యాపి రాక్షసైః।
ఆసీత్తస్యామవస్తాయాం కుబేరమపి పశ్యతః ॥ 3-162-44(22220)
ఆదదానం శితాన్బాణాన్యోద్ధుకామమవస్థితం।
దృష్ట్వా భీమం ధర్మసుతమబ్రవీన్నరవాహనః ॥ 3-162-45(22221)
విదుస్త్వాం సర్వభూతాని పార్థ భూతహితే రతం।
నిర్భయశ్చాపిశైలాగ్రే వస త్వం సహ బంధుభిః ॥ 3-162-46(22222)
న చ మన్యుస్త్వయా కార్యో భీమసేనస్య పాండవ।
కాలేనైతే హతాః పూర్వం నిమిత్తమనుజస్తవ ॥ 3-162-47(22223)
వ్రీడా చాత్రన కర్తవ్యా సాహసం యదిదం కృతం।
దృష్టశ్చాపి సురైః పూర్వంవినాశో యక్షరక్షసాం ॥ 3-162-48(22224)
న భీమసేనే కోపో మే ప్రీతోస్మి భరతర్షభ।
కర్మణా భీమసేనస్య మమ తుష్టిరభూత్పురా ॥ 3-162-49(22225)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-162-50x(2299)
స ఏవముక్త్వా రాజానం భీమసేనమభాషత।
నైతన్మనసి మే తాత వర్తతే కురుసత్తమ ॥ 3-162-50(22226)
యదిదం సాహసం భీమ కృష్ణార్థే కృతవానసి।
మామనాదృత్య దేవాంశ్చ వినాశం యక్షరక్షసాం ॥ 3-162-51(22227)
స్వబాహుబలమాశ్రిత్య తేనాహం ప్రీతిమాంస్త్వయి।
శాపాదద్య వినిర్ముక్తో ఘోరాదస్మాద్వృకోదర ॥ 3-162-52(22228)
అహం పూర్వమగస్త్యేన క్రుద్ధేన పరమర్షిణా।
శప్తోఽపరాధే కస్మింశ్చిత్తస్యైషా నిష్కృతిర్ధ్రువం ॥ 3-162-53(22229)
దృష్టో హి మమ సంక్లేశః పురా పాండవనందన।
న తవాత్రాపరాధోస్తి కథంచిదపి పాండవ ॥ 3-162-54(22230)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 3-162-55x(2300)
కథం శప్తోసి భగవన్నగస్త్యేన మహాత్మనా।
శ్రోతుమిచ్ఛాంయహం దేవ యథైతచ్ఛాపకారణం ॥ 3-162-55(22231)
ఇదం చాశ్చర్యభూతం మే యత్క్రోధాత్తస్ ధీమతః।
తదైవ త్వం న నిర్దగ్ధః సబలః సపదానుగః ॥ 3-162-56(22232)
ధనేశ్వర ఉవాచ। 3-162-57x(2301)
దేవతానామభూన్మంత్రః కుశావత్యాం నరేశ్వర ॥ 3-162-57(22233)
వృతస్తత్రాహమగమం మహాపద్మశతైస్త్రిభిః।
యక్షాణఆం ఘోరరూపాణాం వివిధాయుధధారిణాం ॥ 3-162-58(22234)
అధ్వన్యహమథాపశ్యమగస్త్యమృపిసత్తమం।
ఉగ్రం తపస్తప్యభానం యమునాతీరమాశ్రితం।
నానాపక్షిగణాకీర్ణం పుష్పితద్రుమశోభితం ॥ 3-162-59(22235)
తమూర్ద్వబాహుం దృష్ట్వైవ సూర్యస్యాభిముఖే స్థితం।
తేజోరాశిం దీప్యమానం హుతాశనమివైధితం ॥ 3-162-60(22236)
రాక్షసాధిపతిః శ్రీమాన్మణిమాన్నామ మే సఖా।
మౌర్క్యాదజ్ఞానభావాచ్చ దర్పాన్మోహాచ్చ పార్థివ ॥ 3-162-61(22237)
న్యష్ఠీవదాకాశగతో మహర్షేస్తస్య మూర్ధని।
తతః క్రుద్ధః స భగవానువాచేదం తపోధనః ॥ 3-162-62(22238)
మామవజ్ఞాయ దుష్టాత్మా యస్మాదేష సఖా తవ।
ధర్షణాం కృతవానేతాం పశ్యతస్తే ధనేశ్వర ॥ 3-162-63(22239)
త్వం చాప్యేభిర్హతైః సైన్యైః క్లేశం ప్రాప్నుహి దుర్భతే।
తమేవ మానుషం దృష్ట్వాకిల్విషాద్విప్రమోక్ష్యసే ॥ 3-162-64(22240)
సైన్యానాం తు తవైతేషాం పుత్రపౌత్రబలాన్వితం।
న శాపం ప్రాప్యతే ఘోరం గచ్ఛ తేఽఽజ్ఞాం కరిష్యతి ॥ 3-162-65(22241)
ఏష శాపో మయా ప్రాప్తః ప్రాక్తస్మాదృషిసత్తమాత్।
స భీమేన మహారాజ భ్రాత్రా తవ విమోక్షితః ॥ 3-162-66(22242)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి యక్షయుద్ధపర్వణి ద్విషష్ట్యధికశతతమోఽధ్యాయః ॥ 162 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-162-3 సంప్రధార్య రక్షార్థం సమర్ప్య ॥
3-162-10 మునేరివ వనవాసినస్తే తవైతత్ సదృశం నోచితం।
యత్ మృషా నిర్నిమిత్తం. వధో రక్షసాం హింసా ॥
3-162-16 సహితా మిలితాః ॥
3-162-24 యుజ్యతాం రథ ఇవి శేషః ॥
3-162-25 అభ్రఘనః సజలమేఘః।
గంధర్వైర్హయైర్యోజయామాసుః యక్షా ఇతి శేషః ॥
3-162-26 విమలాక్షాః దశావర్తశుద్ధాః ॥
3-162-48 దృష్టో జ్ఞాతః ॥
3-162-54 మమ మయా।
సంక్లేశో భావిదుఃఖం ॥
3-162-57 కుశావత్యాం కుశస్థలీసంజ్ఞే దేశవిశేషే ॥
3-162-60 ఏధితం సమిద్ధం ॥
3-162-61 మౌర్ఖ్యాత్ విచారాక్షమత్వాత్।
అతఏవ అగస్త్యోయమిత్యజ్ఞానభావాత్।
మౌర్ఖ్యమపి దర్పాత్సంపత్తిగర్వాత్।
సోపి మోహాత్ సంపత్తేర్నశ్వరత్వాజ్ఞానాత్ ॥
3-162-62 న్యష్ఠీవత్ థూత్కృతవాన్ ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.